Karapınar Ziraat Odası Başkanlığı

HABERLER

BİÇERDÖVERLE HASATTA DANE KAYBI VE ÖNEMİ
BİÇERDÖVERLE HASATTA DANE KAYBI VE ÖNEMİ
BİÇERDÖVERLE HASATTA DANE KAYBI VE ÖNEMİ

BİÇERDÖVERLE HASATTA DANE KAYBI VE ÖNEMİ

BİÇERDÖVERLE HASATTA DANE KAYBI VE ÖNEMİ

            Dünyamızda ve özellikle ülkemizde insanın beslenmesinde en büyük temel gıdanın tahıl ve tahıldan elde edilen ürünler olduğu herkesin malumudur. Birim alandan elde edilen tahıl üretiminin artırılması için yapılan çalışmalar yanında gerçekleşen üretimin en ez kayıpla ve daha kısa zamanda ekonomiye kazandırılması gerekmektedir. Hasat olgunluğuna erişen ürün zamanında ve iyi ayarlanmış biçerdöverlerle tekniğine uygun bir şekilde hasat edilmelidir.

            Sayın çiftçiler işte biçerdöver kontrollerinin önemi burada ortaya çıkmaktadır.

            Biçerdöverler biçme, harmanlama, temizleme ve depolama işlemlerinin bir arada yapan günümüzün en gelişmiş hasat harman makineleridir.

            Değerli çiftçiler alınteri ve emek harcayarak yetiştirdiğiniz ürününüze sahip çıkınız ve yaptığınız emeği küçümsemeyiniz, Biçerdöver sahip ve operatörlerinin art niyet olmasa bile hububat hasadı sırasında dane kayıplarına sebebiyet vermelerine göz yummayınız. Unutmayınız Konya ovasında %1 lik dane kaybı yaklaşık 25 Milyon TL kayba neden olmaktadır. Bu kayıpların asıl nedeni teknik bilgi yetersizliğinden, biçerdöver ayar ve bakımlarını yeterince yapılmaması, aşırı kazanç isteğiyle hızlı ve yüksekten biçim yapılmasıdır. Bu kayıpları önleyerek hem siz kazanın hem de ülkemiz kazansın.

            O halde biçerdöverle hasatta meydana gelecek olan ürün kayıplarının önlenmesinde en büyük görev ürün sahiplerine yani sizlere düşmektedir. Çünkü işin başında siz varsınız ve hasadın başından sonuna kadar takip edebilme imkanına sahipsiniz. Yapılacak ilk iş hasat zamanını iyi takip etmeli hasat olgunluğuna gelmeyen ekinlerinizi hasat yaptırmayınız. En uygun hasat kıvamı dane neminin %12-14 olduğu durumdur. Hasat zamanını da çok geçirmeyiniz. Daha sonra hasat esnasında biçerdöverin dane kaybına sebep olup olmadığına dikkat etmelisiniz. Eğer biçerdöverin dane kaybına neden olduğunu tespit ederseniz operatörü ikaz ediniz. Bu konuda gerekirse İl ve İlçe Müdürlüklerinden yardım isteyiniz. Gereğinden fazla hız yaptırmadan ürünü dipten biçtiriniz hem dane hem de sap kayıplarını önleyeniz.

            İl Tarım ve Orman Müdürlüğümüz Konya genelinde her yıl yaklaşık 80 teknik elemanla 26 ekip oluşturarak biçerdöverlerin arazide sürekli kontrolünü yapmaktadırlar. Bu konuda ekiplerimize yardımcı olunuz. Ekiplerimizin yaptığı çalışmalarda zorluk çıkarmayınız. Bu yapılan işin aynı zamanda kendi menfaatinize olduğunu unutmayınız.

  • Bu nedenle hasat olgunluğuna gelmeyen ekinlerinizi hasat ettirmeyiniz,
  • Hasada başlama ve bitiş saatlerini günün hava şartları ile mahsulün nem oranını dikkat alarak belirleyiniz.
  • Gece Nem (iba) düşünce hububat hasadı bırakılmalıdır, gündüz Nem (iba) kalkana kadar beklenilmelidir, ancak iba kalktıktan sonra biçim yapılmalıdır.
  • Rüzgâr tabladan biçilmiş ekini kaldırıp tarlaya atacak şekilde esiyorsa, hasada ara verilmelidir.
  • Biçerdöver operatör belgesi bulunmayan ehliyetsiz kişilere hasat yaptırmayınız.
  • Bakım ve onarımı yapılmamış biçerdöverlere hasat yaptırılmamalıdır.
  • Hasat esnasında biçerdöver sürücüsünün yanında değil daima biçerdöver arkasında olup, dane kaybını kontrol ediniz.
  • Arpa hasadını tamamlamış biçerdöverlerin, gerekli temizliği, yapılmadan buğday hasadına başlamasına müsaade etmeyiniz.
  • Fazla dane kaybına neden olan sürücüleri İl ve İlçe Müdürlüklerine bildiriniz.

 

            Diğer sayfada biçerdöverde meydana gelebilecek dane kayıpları ve sebepleri yer almaktadır.

BİÇERDÖVERLE HASATTA OLUŞABİLECEK DANE KAYIPLARI VE NEDENLERİ

Biçilen alanı kontrol etmeden önce hasat öncesi kaybı tespit etmek için biçilmemiş alan kontrol edilerek, kayıp varsa oranı belirlenerek biçerdöver kayıplarından düşülmelidir.

Biçerdöver ayarları, her ürün ve çeşit için ayrı ayrı yapılmalıdır. Biçime başlamadan önce biçilecek ürün için yeniden biçerdöverin ayarının yapılması sağlanmalıdır.

  • Biçerdöver tabla kenarının biçilmemiş alana teması boyunca sıra halinde yatırılmış veya kırılmış, biçilmemiş ekin varsa:
  • Biçerdöverde sap ayırıcının (domuz burnunun) olmaması, sap ayırıcı varsa da ayarının düzgün yapılmamasındandır.
    • Biçilen tarla yüzeyinde biçerdöverin biçme genişliği boyunca sapından kopmuş başaklar varsa:
  • Dolap hızı, biçerdöverin ilerleme hızına göre çok fazladır.
  • Dolabın ekinin sapına doğru çok fazla indirilmesindendir.
  • Dolabın çok kaldırılmasından dolayı dolap pervazlarının başaklara vurmasındandır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  • Dolap genişliği boyunca kesilmiş saplı başak varsa:
  • Dolabın ileri-geri, aşağı-yukarı ve devir ayarı yanlıştır.
  • Tabla helezonun:
  • Sıyırıcıya olan mesafesi çok fazla açılmıştır
  • Tabla taban sacına olan mesafesi dar tutulmuştur.
  • Parmaklar eksik ya da yüksekliği uygun ayarlanmamıştır.
  • Biçilen tarla yüzeyinde biçilmemiş ekin varsa yani bayrak bırakılmışsa:
  • Kesme düzeni ayarları yanlıştır.
  • İç sap ayırıcının olmamasından ya da düzgün ayarlanmamasındandır.
  • Depoda kırık dane varsa:
  • Batör kontrbatör arası açıklık çok azdır.
  • Batör kontrbatör arası açıklığı doğrudur fakat batör devri çok fazladır.
  • Alt elek açıklığı çok az ya da tamamen kapalıdır.
  • Elevatörlerin; zincir gerginliği ve yüksekliği düzgün ayarlanmamıştır.

Kontrbatör tıkalı olabilir.

  • Depoda fazla miktarda kesmik varsa:
  • Dövme düzeninde ürün yeterli dövülmemiş temizleme düzenine çok miktarda kesmik gönderilmiştir.
  • Üst elek, üst elek uzantısı ve alt elek ayarları düzgün ayarlanmamıştır.
 
   

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  • Depoya kavuz, saman gibi atık parçacıklar geliyorsa:
  • Biçerdöver ilerleme hızının fazla olmasından dolayı temizleme düzeni fazla yüklenmiştir.
  • Batör devrinin çok yüksek olmasından dolayı sap fazla parçalanarak malama meydana gelmekte temizleme düzeni fazla yüklenmektedir.
  • Rüzgârlık devri düşüktür.
  • Rüzgârlık yönlendiricileri yanlış yönlendirilmiştir. Üst ve alt elek açıklıkları fazla ayarlanmıştır. Üst elek uzantısı çok dik ayarlanmıştır
  • Deste üstünde yarım dövülmüş ya da hiç dövülmemiş başaklar varsa:
  • Batör devri düşüktür.
  • Batör kontrbatör aralık açıklığı fazladır.
    • Deste üstünde ki saplar arasında safi dane varsa:
  • Sarsak devri uygun devirde değildir.
  • Sarsaklar tıkalıdır.
  • Sarsak önünde perde yoktur.
  • Sarsak üstü yardımcı düzenler yoktur.
 
   

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  • Deste altında toprağa serilmiş safi dane varsa:
  • Biçerdöverin ilerleme hızının gereğinden fazla olmasından dolayı elekler fazla yüklenmiştir.
  • Batör devrinin çok yüksek olmasından dolayı sap fazla parçalanarak malama meydana gelerek, temizleme düzeni fazla yüklenmiştir.
  • Sarsak devri düşük, sarsaklar tıkalı, sarsak önünde perde ve üstünde yardımcı elemanlar takılmamıştır.
  • Üst ve alt elek çok kapalı veya tıkalıdır.
  • Elek beşiğinin devri düşüktür.
  • Dövme düzenine kesmik elevatöründen çok miktarda dane gelmiştir.
  • Rüzgârlık devri çok fazladır.
  • Rüzgârlık devri çok düşüktür.
  • Rüzgârlık yönlendirme plakaları ayarsızdır.
    • Kesmik elevatörüne çok az dane gelebilir, fazla miktarda dane geliyorsa:
  • Üst elek ve alt elek açıklığı az ya da kapalıdır.

 

BİÇERDÖVERLE HASAT ESNASINDA YANGINA KARŞI ALINACAK TEDBİRLER

 

  1. Biçerdöverlerde 6 kg lık iki adet yangın söndürücü bulunmalıdır.
  2. Hasat sezonunda kimse tarlada sigara içmemelidir.
  • Hasadı yapılan tarlada, üzerinde bir adet soklu pulluk takılı traktör bulunmalıdır.

 

Değerli çitçiler Nasıl ki su damlaya damlaya göl olursa, üründe dane dane ton olur diyerek ürününüz bol emeğiniz yağlı olsun der bereketli bir hasat sezonu dileriz.

 

 

 

Hazırlayan:

Murat EKİCİ

Ziraat Mühendisi

KONYA VALİLİĞİ

İL TARIM VE ORMAN MÜDÜRLÜĞÜ

BİTKİSEL ÜRETİM VE BİTKİ SAĞLIĞI ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ

Web: www.konyatarim.com

 

Tel: 0 332 322 34 60–1219